Szukając karmy dla psa lub kota, coraz częściej trafiamy na charakterystyczne logo z białych gwiazdek ułożonych w kształt liścia na zielonym tle. To „euro-liść” – oficjalny unijny symbol produkcji ekologicznej. Choć wielu z nas intuicyjnie sięga po produkty z tym oznaczeniem, warto wiedzieć, jakie konkretne wymagania musi spełnić producent, by móc umieścić je na opakowaniu.
Nowe przepisy: Koniec z dowolnością w etykietowaniu
Przez lata zasady dotyczące ekologicznej karmy dla zwierząt były dość niejasne i często opierały się na przepisach krajowych lub prywatnych certyfikatach. Sytuacja zmieniła się wraz z wejściem w życie Rozporządzenia (UE) 2023/2419.
Od maja 2024 roku przepisy zostały ujednolicone w całej Unii Europejskiej. Obecnie każda pakowana karma sprzedawana jako ekologiczna musi spełniać te same rygorystyczne normy, co żywność przeznaczona dla ludzi. To duże ułatwienie dla kupujących – zielony listek stał się jasną gwarancją jakości, a nie tylko elementem dekoracyjnym.
Zasada 95%: Kiedy karmę można nazwać ekologiczną?
To najważniejszy punkt nowych przepisów. Prawo jasno określa, kiedy na opakowaniu może pojawić się nazwa „BIO” czy „Eko”:
- Pełny status BIO: Aby produkt mógł nosić miano ekologicznego i posiadać unijne logo, co najmniej 95% składników pochodzenia rolniczego musi być certyfikowanych.
- Poniżej 95%: Jeśli składników ekologicznych jest mniej, producent nie może użyć logo ani nazwać całej karmy „ekologiczną”. Może jedynie zaznaczyć w składzie, że konkretny element (np. marchew czy jabłko) pochodzi z upraw Eko.
- Czytelność etykiety: Przepisy zabraniają wyróżniania słowa „organic” w składzie inną czcionką czy kolorem. Ma to zapobiec sugerowaniu, że cały produkt jest ekologiczny, jeśli w rzeczywistości dotyczy to tylko jednego składnika.
Co BIO oznacza w praktyce?
Wybór karmy z certyfikatem to przede wszystkim pewność co do sposobu pozyskiwania surowców:
- Brak GMO: W produktach ekologicznych surowo zabrania się stosowania organizmów modyfikowanych genetycznie.
- Ograniczenie chemii: Rolnictwo ekologiczne wyklucza stosowanie syntetycznych nawozów i pestycydów. W UE normy dotyczące pozostałości substancji chemicznych są w tym przypadku znacznie bardziej rygorystyczne niż np. w Stanach Zjednoczonych.
- Dobrostan zwierząt hodowlanych: To kluczowy aspekt dla wielu osób. Mięso w karmach BIO pochodzi ze zwierząt, które miały zapewniony dostęp do wybiegów, naturalną paszę i gdzie nie stosuje się rutynowo antybiotyków ani hormonów wzrostu.
- Zakaz konserwacji promieniowaniem: Składniki ekologiczne nie mogą być poddawane napromieniowaniu jonizującemu, co zdarza się w produkcji karm konwencjonalnych w celu przedłużenia ich trwałości.
Dziczyzna i ryby – wyjątek od reguły
Ciekawostką w nowych przepisach jest podejście do dziczyzny i ryb morskich. Ponieważ nie da się w pełni kontrolować warunków, w jakich żyją dzikie zwierzęta, same w sobie nie mogą one otrzymać certyfikatu BIO. Jednak karma oparta na dziczyźnie może zostać uznana za ekologiczną, o ile wszystkie pozostałe składniki rolnicze (np. warzywa, oleje, zboża) są certyfikowane.
BIO a karma „naturalna” – nie daj się zmylić
Warto pamiętać, że określenie „naturalna” nie jest tożsame z „ekologiczną”.
- Karma naturalna zazwyczaj oznacza produkt bez sztucznych barwników i konserwantów dodanych na etapie produkcji. Nie mówi nam jednak nic o tym, jak wyglądała uprawa roślin czy chów zwierząt.
- Karma BIO to certyfikacja całego łańcucha dostaw – od ziarna wysianego na polu po proces pakowania gotowej karmy.
Podsumowanie: Czy warto?
Choć karmy ekologiczne są zazwyczaj droższe, cena ta odzwierciedla wyższe koszty produkcji i surowe kontrole. Wybierając produkt z „zielonym listkiem”, zyskujemy pewność, że w misce naszego pupila znajduje się produkt bezpieczny, wolny od zbędnej chemii i wyprodukowany z poszanowaniem środowiska. Dzięki nowym unijnym regulacjom weryfikacja takich produktów stała się prostsza niż kiedykolwiek.
Bibliografia
European Union. (2018). Regulation (EU) 2018/848 of the European Parliament and of the Council on organic production and labelling of organic products. Official Journal of the European Union.
European Union. (2023). Commission Regulation (EU) 2023/2419 laying down rules for organic pet food production and labelling. Official Journal of the European Union.
Tomažič, I., Kušar, D., & Raspor, P. (2020). Organic food and animal welfare: A review of production standards and consumer perception. Animals, 10(11), 2084.
Średnicka-Tober, D., Barański, M., Seal, C. J., et al. (2016). Higher PUFA and antioxidant content in organic animal products: A systematic review and meta-analysis. British Journal of Nutrition, 115(6), 994–1011.
Magkos, F., Arvaniti, F., & Zampelas, A. (2006). Organic food: Buying more safety or just peace of mind? A critical review of the literature. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 46(1), 23–56.
European Pet Food Industry Federation (FEDIAF). (2021). Code of Good Labelling Practice for Pet Food oraz Nutritional Guidelines for Complete and Complementary Pet Food for Cats and Dogs. Brussels: FEDIAF.
